# Крах Польска-Беларускага Т-ва

- URL: https://syn.by/historya/arkhivy/krach-polska-bielaruskaha-t-va/
- Published: 1924-06-13T18:20:00+00:00
- Updated: 2026-10-24T21:01:39+00:00
- Section: Архівы
- Language: be
- EN edition: https://syn.by/en/history/archives/collapse-of-the-polish-belarusian-society.md
- RU edition: https://syn.by/ru/istoriya/arhivy/krakh-polsko-byelorusskogo-obshchyestva.md

> Дырэктар Віленскай Беларускай Гімназіі піша адвакату Абрамовічу, што пры такой палітыцы палякаў беларусы не могуць удзельнічаць у Польска-Беларускім Таварыстве, каб не даць уласным ворагам зьдзеку выкарыстаць гэта перад сьветам.

![Крах Польска-Беларускага Т-ва](https://syn.by/wp-content/uploads/2026/10/illustration-1263-1024x585.webp)

Да Пана Адваката В. Абрамовіча ў Вільні.

Паважаны Пане,

З даручэньня сваіх калегаў і знаёмых, у справе арганізацыйнага сходу Польска-Беларускага Т-ва, гэтым маю гонар паведаміць Вас, што трываючая дагэтуль палітычная вайна недае магчымасьці прымаць удзел у Т-ве нат тым з беларусаў, каторыя яшчэ так нядаўна выказалі сваё шчырае жаданьне знайсьці нейкі спосаб дзеля аслабленьня і злагоджаньня таго жудаснага зьдзеку, які так плянова і няўпынна праводзіць Польская Улада адносна Беларускага грамадзянства.

Ад пачатку нашых заходаў для збліжэньня абодвух народаў, беларусы ня бачаць зьмены ў адносінах да іх ня толькі Польскае Улады, а нат' Польскага грамадзянства.

Так напрыклад: узамен таго, каб заспакоіць нашы безумоўна слушныя і неабходныя для нас прынамсі мінімальныя дамаганьні палепшаньня становішча нашых школаў, што абасноўвана нашым, як справедлівых грамадзян краю, правам і воляй народу, Урадовая Школьная Улада „прыхіляецца“ даць, як нейкую ласку, нашай Віленскай Беларускай Гімназіі матуральную Камісію ў польскай мове, ігнаруючы васьмігадовую падгатоўку вучняў пабеларуску, а Польскае грамадзянства ў асобе Віленскага Ваяводзкага К-ту „dla głodnych dzieci“ „палепшыла“ свае да нас адносіны, пазбавіўшы (ў красавіку і травені) галодных беларускіх дзяцей куска хлеба, належачага ім з гэтага К-ту.

У Вашых адносінах, Паважаныя Паны, бачым шчырае жаданьне аздаравіць гэтыя ненармальныя польска-беларускія адносіны, аднак жа апрача добрае волі і жаданьня ніякіх іншых спосабаў Вы ня маеце, тады—калі другая частка Вашага грамадзянства, рэакцыйна-шовіністычная, бадай адна ў сучасны момант маючая ўплыў на ход жыцьця ў нашым краі, як бачым, стараецца выкарыстаць перад Эўропай сам факт істнаваньня Польска-беларускага Т-ва і, муцячы апінію ўсяго сьвету, яшчэ больш пагаршае і да таго дрэннае нашае жыцьцё ў Польшчы.

Прыймаючы пад увагу ўсё вышэйшае, каб ня даць сябе выкарыстаць Вашым рэакцыянерам-шовіністам, мы лічым карысным для нашае супольнае справы ўстрымацца ад рэалізацыі нашых праектаў да часу палепшаньня агульна-палітычнага становішча ў Польшчы.

Вільня, 29. V. 1924.