# „Завясьці лад на Крэсах!”

- URL: https://syn.by/historya/arkhivy/zaviasci-lad-na-kresach/
- Published: 1924-05-22T18:40:00+00:00
- Updated: 2026-10-22T14:41:51+00:00
- Section: Архівы
- Language: be
- EN edition: https://syn.by/en/history/archives/restore-order-in-the-kresy.md
- RU edition: https://syn.by/ru/istoriya/arhivy/navyesti-poryadok-na-kryesakh.md

> Эндэцкая „Gazeta Poranna” просіць увесьці на ўсходзе надзвычайную ахрану, бо ў паветах нападаюць банды. Беларусы, піша гэтая газэта, былі б удзячныя — але для мірнага насельніцтва гэта было б страшна.

![„Завясьці лад на Крэсах!”](https://syn.by/wp-content/uploads/2026/10/illustration-743-1024x585.webp)

Пад такім загалоўкам „Gazeta Poranna“ піша:

За апошнія часы публічную апінію занепакоіў цэлы рад бандыцкіх нападаў, якія здарыліся ў усходніх ваяводзтвах Рэчыпаспалітае, асабліва ў паветах Баранавіцкім, Нясьвіскім і пагранічных паветах Валыншчыны.

Банды, часта вельмі чысьленыя, а заўсёды дужа добра азброеныя і зарганізаваныя, нападалі пераважна на двары, рабуючы іх да тла, асабліва забіраючы інвэнтар. За апошнія 2—3 тыдні ў адным Баранавіцкім павеце бандыты вывялі больш за 140 найлепшых коней, спыніўшы гэтак работу ў цэлым радзе гаспадарак. Гэтыя банды падпаліваюць двары, лясы, атручываюць скаціну і г. д., што ясна паказывае, што яны маюць на мэце не выключна рабункі, але і сільнае імкненьне да выкліканьня анархіі ў усходніх ваяводзтвах, а прынамся ў іх пагранічных паветах.

І далей:

Уся гэтая акцыя, маючы выдатна палітычны характар, дэмаралізуе мясцовае беларускае і украінскае насяленьне, якое перастае верыць у трываласьць злучэньня гэтых зямель з Польшчай.

„Gaz. Por.“ выводзіць у канцы:

Калі цантральная ўлада не наважыцца на запраўды сільную палітыку ў ліквідаванні гэтага замаху на цэласьць Рэчыпаспалітае, дык прыналежнасьць усходніх зямель да Польшчы можа ў хуткім часе апынуцца пад знакам запытаньня.

Міністар унутраных спраў, які наважыцца завясьці на усходніх крэсах „stan wyjątkowy“ (надзвычайную ахрану) і наладзіць тамака адносіны, можа спадзявацца ня толькі падтрыманьня ўсяго польскага грамадзянства, але і ўдзячнасьці вялізарнае большасьці тутэйшага беларускага і украінскага насяленьня.

Ну, з апошняй заявай трудна згадзіцца: надзвычайная ахрана — гэта такая страшэнная рэч перш за ўсё іменна для мірнага беларускага і украінскага насяленьня, што за гэткае „уладжаньне“ адносін нельга спадзявацца ўдзячнасьці беларусаў і украінцаў!