Палітыка Міжнародныя адносіны

НАТО не правядзе ў 2027 годзе саміт у Албаніі і скарачае колькасьць сустрэчаў

Прэм'ер Албаніі заявіў, што даты новага саміту не ўзгодненыя. Паводле зьвестак НАТО, Албанія ў 2025 годзе патраціла на абарону менш за ўсіх у альянсе.

НАТО не правядзе ў 2027 годзе саміт у Албаніі і скарачае колькасьць сустрэчаў
Фота: politico.eu

НАТО не правядзе ў 2027 годзе саміт лідэраў у Албаніі, хоць яго плянавалі менавіта там. Альянс адначасова скарачае колькасьць сустрэчаў лідэраў і міністраў на фоне рознагалосьсяў наконт фінансаваньня абароны, Украіны і Ірана.

Пра адмену сказаў прэм'ер-міністар Албаніі Эдзі Рама на Эўрапейскім палітычным саміце ў Дубліне 12 лістапада. «Пакуль няма адзінай пазыцыі адносна таго, калі адбудзецца саміт. Вядома, не ў 2027 годзе», — заявіў ён.

Рашэньне разыходзіцца з дэклярацыяй саміту ў Гаазе ў чэрвені 2025 году: лідэры пазначылі, што пасьля сустрэчы ў Турэччыне ў 2026 годзе наступны саміт пройдзе ў Албаніі. У ліпені 2026 году ў дэклярацыі саміту ў Анкары канкрэтных згадак пра Албанію як месца правядзеньня ўжо не было.

Саміт у Анкары ў ліпені 2026 году быў максымальна скарочаны, каб паменшыць верагоднасьць трансатлянтычных спрэчак пра ваенныя выдаткі, Іран і Ўкраіну. Паводле зьвестак Associated Press, на ім Дональд Трамп зноў заявіў аб прэтэнзіях Вашынгтону на Грэнляндыю і абвінаваціў хаўрусьнікаў у недастатковай падтрымцы амэрыканскіх дзеяньняў супраць Ірана.

Міністар абароны ЗША Піт Гегсэт і дзяржсакратар Марка Рубіа пасьля прызначэньня неаднаразова прапускалі пасяджэньні альянсу або сыходзілі зь іх да заканчэньня. Альянс таксама скараціў колькасьць сустрэчаў міністраў абароны і замежных справаў.

Паводле зьвестак агенцтва, частка краінаў НАТО выступала супраць саміту ў Албаніі, лічачы яе ваенныя выдаткі недастатковымі. Politico паведаміла, што штаб-кватэра альянсу баіцца праводзіць саміт у краіне з самымі нізкімі выдаткамі ў блёку: гэта пагражае новымі канфліктамі з Трампам.

Тырана разьлічвае прыняць саміт у 2028 годзе. Рама казаў, што тады ён мусіць прайсьці ў Тыране.

Паводле зьвестак НАТО, у 2025 годзе Албанія заняла 32-е, апошняе месца сярод сяброў альянсу: 1.48% ВВП на абарону. У 2026 годзе яна плянуе накіраваць на яе каля 2.15% ВВП.

Генсэк НАТО Марк Рутэ, які займае пасаду з 1 кастрычніка 2024 году, у інтэрвію Associated Press наўпрост не адказаў. «Мы гнутка падыходзім да правядзеньня самітаў НАТО. Мы праводзім саміты, калі яны нам патрэбныя», — сказаў ён.

Рутэ адзначыў, што сустрэчы з удзелам 32 краінаў і партнэраў каштуюць дорага і патрабуюць узмоцненых захадаў бясьпекі, але ён лічыць гэтыя выдаткі апраўданымі.

Падрыхтоўка сустрэчы ў Гаазе ў 2025 годзе заняла каля году і абышлася прыкладна ў 100 млн даляраў, паводле зьвестак AP. Хаўрусьнікі дамовіліся да 2035 году давесьці асноўныя абарончыя выдаткі да 3.5% ВВП, яшчэ 1.5% накіроўваць на сумежныя з абаронай кірункі.

Да 2014 году саміты праводзіліся не часьцей за два разы на год, а прыкладна апошнія 15 гадоў — практычна штогод.

Экспэрты, апытаныя AP, дапускаюць, што НАТО зможа два-тры гады абыходзіцца без асабістых самітаў лідэраў, бо ключавыя рашэньні ўжо прынятыя.

Каментары