Палітыка Міжнародныя адносіны

Прэзыдэнт Манголіі Хурэлсух пайшоў у адстаўку праз тры тыдні пасьля візыту ў Беларусь

Хурэлсух зьвязаў рашэньне з абвінавачаньнямі ў карупцыі, якія вылучыла апазыцыя ў парлямэнце. Яго першы ў гісторыі візыт кіраўніка Манголіі ў Беларусь прайшоў 24–26 кастрычніка.

Прэзыдэнт Манголіі Хурэлсух пайшоў у адстаўку праз тры тыдні пасьля візыту ў Беларусь
Фота: Минск-Новости

Прэзыдэнт Манголіі Ухнаагійн Хурэлсух абвясьціў пра адстаўку на фоне абвінавачаньняў у карупцыі. Пра сыход ён паведаміў у звароце да краіны і падчас брыфінгу.

Паводле слоў Хурэлсуха, рашэньне выклікана абвінавачаньнямі, якія вылучыла апазыцыйная партыя ў Вялікім дзяржаўным хурале. Ён заявіў, што згодны з патрабаваньнем апазыцыі і лічыць добраахвотнае складаньне паўнамоцтваў на час высьвятленьня акалічнасьцяў адпаведным прынцыпам справядлівасьці.

У сваёй прамове ён сказаў: «Як вы ўсе ведаеце, цягам апошняга месяца некаторыя злачынныя групы безразважна нападаюць на гонар і інстытут прэзыдэнта Манголіі, ганьбяць яго рэпутацыю. Прэзыдэнт Манголіі пр» (цытата ў брыфінгу прыведзеная ў такім выглядзе). Акрамя таго, ён заявіў: «Я перадам прэзыдэнцкія абавязкі і стану звычайным грамадзянінам».

Апазыцыя сьцьвярджае, што Хурэлсух атрымаў фінансавую выгаду ад дзяржаўнага чыгуначнага праекту. Прэзыдэнта абвінавачваюць у атрыманьні дзясяткаў мільёнаў даляраў ад прыватнай кампаніі, валоданьні элітнай нерухомасьцю і калекцыяй дарагіх аўтамабіляў. Прадстаўнікі апазыцыі запатрабавалі ад яго пакінуць пасаду.

Абвінавачаньні зьвязаныя з засакрэчаным тэндэрам на будаўніцтва чыгункі Таван-Толгой — Гашуунсухайт, які выйграла кампанія Bodi Group. Хурэлсуха абвінавачваюць у атрыманьні хабару ў 25 млн даляраў у час, калі ён узначальваў урад. Паводле зьвестак Mongolia Daily, палітыкі маглі атрымаць хабары на агульную суму 110 млн даляраў. Кампанія Bodi International адмаўляе, што плаціла чыноўнікам, і называе гэтыя сьцьверджаньні паклёпам.

Хурэлсух кажа пра кампанію супраць сваёй рэпутацыі, але пагадзіўся на расьсьледаваньне і заявіў, што будзе супрацоўнічаць са сьледзтвам. «Усе роўныя перад законам», — сказаў ён.

Хурэлсух быў прэм'ер-міністрам з кастрычніка 2017 году, а прэзыдэнтам стаў у 2021 годзе. Пасьля яго пераходу на прэзыдэнцкую пасаду ўрад узначаліў Лувсаннамсрайн Оюун-Эрдэнэ, які ў 2025 годзе падаў у адстаўку на фоне карупцыйнага скандалу і страты даверу парлямэнта.

Прэзыдэнта ў Манголіі абіраюць на шэсьць гадоў, таму наступныя выбары мусілі адбыцца летам 2027 году. Цяпер іх, верагодна, правядуць раней.

Менш чым за месяц да адстаўкі, 24–26 кастрычніка, Хурэлсух зрабіў афіцыйны візыт у Беларусь. Гэта быў першы ў гісторыі візыт кіраўніка мангольскай дзяржавы ў краіну і адказ на паездку Аляксандра Лукашэнкі ў Улан-Батар у чэрвені 2024 году.

На перамовах 26 кастрычніка Лукашэнка сказаў: «Я вельмі б хацеў, каб ваш цяперашні візыт у Беларусь даў канкрэтныя практычныя вынікі». Ён таксама заявіў, што абедзьве краіны хочуць напоўніць сяброўскія сувязі практычным зьместам і што супрацоўніцтва трэба пачынаць сур'ёзна. Хурэлсух выказаў гатоўнасьць да больш інтэнсіўнага супрацоўніцтва.

Дыпляматычныя адносіны Беларусі і Манголіі налічваюць больш за 34 гады, але эканамічнае супрацоўніцтва застаецца сьціплым. На бізнэс-форуме краіны заключылі больш за дзясятак кантрактаў. Паводле афіцыйных зьвестак, за першыя шэсьць месяцаў году тавараабарот вырас на 12%, а беларускі экспарт у Манголію павялічыўся больш чым на 20%. Лукашэнка заявіў, што Беларусь гатовая садзейнічаць Манголіі ў рэалізацыі плянаў на пяцігодку да 2030 году.

У чэрвені 2024 году прыезд Лукашэнкі ў Манголію суправаджаўся пратэстамі. Былы прэзыдэнт і прэм'ер-міністар Цахіагійн Элбэгдорж заклікаў уладаў затрымаць беларускага лідэра, назваўшы яго ваенным злачынцам.

Каментары