Сялянскі прыгавор у Тэлеханах

Сяляне вёскі Тэлеханы, Косаўскага павету, зрабілі гэткі прыгавор аб сваім несьцярпімым палажэньні (прыгавор надрукаваны ў польскай часопісі „Wyzwolenie Ludu“):

„Наш голас—голас прападаючых ад нэндзы, якая шырокай хваляй заліла нашы сялібы, — хай ня будзе голасам „гукаючага ў пустыні“.

„Хай ведама будзе ўсенькай Рэчыпаспалітай, што мы гінем ад нястачы зямлі, работы, хлеба, гінем у варварскай цемнаце ад нястачы школаў, гінем ад нячуваных дзяржаўных падатковых цяжараў, а найбольш ад нялюдзкага ўціску мясцовымі абшарнікамі і спэкулянтамі, якія напружылі ўсе свае сілы, каб высмактаць з нас апошнія нашыя сокі. У нас забіраюць нават тую дробязь, якую мы мелі ў расейскія часы; ня маем ужо ніякіх правоў на нашы сэрвітуты, забралі ў нас і ральлю, з якое мы карысталі ад 1870 году і за якую плацілі і гатовы плаціць далей траціну штогодняга ўраджаю.

„І нямашака ліку падобных гвалтаў, і нямашака ратунку ад іх, бо і суды і паліцыя і розныя ўрады—ўсе стаяць за ворагаў нашых.

„Як быццам усё змовілася, каб нас зусім зруйнаваць і зьніштожыць. А ўсіх, хто пратэстуе проці ўсіх гэтых надужыцьцяў, арыштоўваюць, вінавацючы ў бальшавізьме, а пасьля нялюдзка катуюць на пастарунках, садзяць у вастрогі, або руйнуюць цяжкімі штрафамі. Ды часта падае на людзей закід бальшавізму з усімі вынікамі гэтага толькі за тое, што ты не пакланіўся ў час і не даволі нізка пану з двара, ці камэнданту дзяржаўнае паліцыі, ці тайнаму агенту.

„На ўсё гэта мы, жыхары, прыросшыя да маткі-зямлі, клічам: Зямлю нам дайце і школу! Вон абшарнікаў і іх прыслужнікаў!

„Гэтага жадаем, як вольныя і раўнапраўныя грамадзяне Рэчыпаспалітай“.

Прадстаўнікі жыхароў вёскі Тэлеханы: