У Беларусі рыхтуюць дадатак «Лічбавыя дакумэнты»: пашпарт можна будзе прад’явіць па QR-коду

У Беларусі рыхтуюць мабільны дадатак «Лічбавыя дакумэнты»: зь яго дапамогай пашпарт і іншыя дакумэнты можна будзе прад'яўляць са смартфона па QR-кодзе, без папяровых арыгіналаў. Пра праект 21 кастрычніка журналістам расказаў начальнік упраўленьня інфармацыйных тэхналёгій Нацыянальнага цэнтру электронных паслуг Ягор Воранаў.

Праект прэзэнтавалі на прэс-канфэрэнцыі ў Доме друку. Дзяржаўныя СМІ паведамляюць, што дадатак рыхтуюць да запуску. Ён будзе захоўваць і прад'яўляць лічбавыя аналягі пашпарта, вадзіцельскага пасьведчаньня і тэхпашпарта на аўтамабіль. Апрача таго, яго можна будзе выкарыстоўваць для аўтарызацыі ў інфармацыйных сыстэмах.

Паводле апісаньня праекту, сэрвіс дазволіць паказваць дакумэнты з дапамогай смартфона і перадаваць патрэбныя зьвесткі без папяровых копій. Дадатак будзе працаваць на прыладах з Android і iOS.

Каб атрымаць доступ да дакумэнтаў, карыстальніку давядзецца пацьвердзіць асобу, прайсьці біямэтрычную праверку і прывязаць нумар тэлефона.

Для абароны сапраўднасьці лічбавых дакумэнтаў плянуюць ужываць блокчэйн-тэхналёгіі. Тэхналягічная аснова праекту падобная да рашэньняў, якія выкарыстоўваюцца ў Эстоніі і іншых краінах з разьвітай лічбавай ідэнтыфікацыяй.

Воранаў, паводле паведамленьняў, падкрэсьліваў, што асаблівая ўвага нададзена абароне дадзеных. QR-код — толькі ключ, з дапамогай якога сыстэмы абменьваюцца інфармацыяй, а не сховішча зьвестак пра чалавека.

Праверка пры гэтым шматступеньчатая: біямэтрычная зьвярка выявы карыстальніка, параўнаньне фота з дадзенымі зь дзяржаўнага рэгістру і прывязка нумара тэлефона.

Код сапраўды не ўтрымлівае пэрсанальных дадзеных, але сама працэдура допуску абапіраецца на дзяржаўны рэгістар і на нумар тэлефона. Што будзе пры збоі або ўцечцы, у апісаньні праекту не сказана.

У Нацыянальнага цэнтру электронных паслуг ёсьць і іншы сэрвіс — дадатак «Е-Паслуга». Паводле дадзеных дзяржаўных СМІ, дадзеныя ў ім, у тым ліку пэрсанальныя, абароненыя праз тэрмінальны рэжым працы з выкарыстаньнем крыптаграфічных пераўтварэньняў паводле беларускіх стандартаў. Асабісты кабінэт на «Е-Паслузе» актывуецца пры першым уваходзе.

Па словах прадстаўніка цэнтру, насіць з сабой стос папер больш не давядзецца: патрэбныя дадзеныя будуць у дадатку. Ён таксама сказаў, што рызыка згубіць дакумэнт ці забыцца яго дома стане меншай.

Для супрацоўнікаў арганізацый, як вынікае зь яго словаў, выгада ў іншым: слушныя зьвесткі яны змогуць атрымліваць аўтаматычна, без ручнога ўводу. Гэта мусіць зьнізіць імавернасьць памылак і паскорыць абслугоўваньне. Папяровыя арыгіналы пры прад'яўленьні пашпарта і іншых дакумэнтаў, паводле апісаньня праекту, не спатрэбяцца.

У пілётным запуску плянуюць задзейнічаць дакумэнты, што пасьведчваюць асобу, і дакумэнты пра рэгістрацыю транспартных сродкаў. Туды ж увойдуць электронныя дакумэнты пра тэхагляд, якія выдаюцца з 2024 году.

Дзяржаўныя СМІ сьцьвярджаюць, што мэханізмы працы дадатку ўжо апрабаваныя. Пакуль невядома, калі пачнецца пілёт і ў якія тэрміны сэрвіс ахопіць усіх карыстальнікаў.

У дзяржаўных СМІ праект падаюць як частку пасьлядоўнага пераводу дзяржпаслугаў у лічбавы фармат, які робіць іх больш даступнымі і зручнымі для людзей. Гэта ацэнка саміх дзяржаўных СМІ, а не вынік незалежнай праверкі.

У сьнежні 2025 году Усебеларускі народны сход зацьвердзіў лічбавую трансфармацыю прыярытэтам разьвіцьця краіны да 2030 году. Яшчэ ў красавіку 2024 году Міністэрства сувязі і інфарматызацыі паведамляла, што курыруе дзяржпраграму «Лічбавае разьвіцьцё Беларусі на 2021–2025 гады».