ЗША выключылі кіраўніка «Беларуськалія» Андрэя Рыбакова з санкцыйнага сьпісу

Упраўленьне па кантролі за замежнымі актывамі (OFAC) Мінфіну ЗША 21 кастрычніка выключыла генэральнага дырэктара «Беларуськалія» Андрэя Рыбакова зь сьпісу SDN. Рашэньне апублікавана на сайце ведамства.

У дакумэнце пазначаны Андрэй Аляксеевіч Рыбакоў, які нарадзіўся 11 ліпеня 1976 года ў Магілёве. OFAC выдаліла і запісы зь некалькімі варыянтамі напісаньня яго імя лацінкай. Гаворка ідзе пра выключэньне зь сьпісу, а не пра часовае прыпыненьне абмежаваньняў. Паведамленьні пра тое, што санкцыі зьнятыя з Пастаяннага прадстаўніка Беларусі пры ААН Валянціна Рыбакова, памылковыя.

Рыбакоў выдалены зь сьпісу асобаў, чые актывы блякуюцца ў ЗША. У той жа дзень OFAC апублікавала паведамленьне, паводле якога зь сьпісу санкцый выключаны і шэраг іншых асобаў і арганізацый. Прычыны рашэньня ў паведамленьні ведамства не раскрываюцца.

Абмежаваньні Эўразьвязу супраць гендырэктара «Беларуськалія» застаюцца ў сіле. Для кампаній, якія працуюць з эўрапейскімі партнэрамі і фінансавымі ўстановамі, гэта значыць, што рызыкі поўнасьцю не зьнятыя. На афіцыйным сайце «Беларуськалія» Рыбакоў па-ранейшаму пазначаны кіраўніком кампаніі.

Дзяржаўныя СМІ Беларусі зьвязваюць амэрыканскія рашэньні з абменам: паводле іх зьвестак, у 2026 годзе ЗША паэтапна абвяшчалі пра зьняцьце і зьмякчэньне санкцый у дачыненьні да беларускіх прадпрыемстваў, банкаў і дзяржструктур у абмен на вызваленьне зьняволеных. Гэта вэрсія беларускага боку, зацікаўленага ў зьмякчэньні санкцый. Вашынгтон у паведамленьні пра Рыбакова ніяк яе не камэнтуе.

Рыбакова прызначылі генэральным дырэктарам «Беларуськалія» ў лістападзе 2024 года: Аляксандар Лукашэнка ўзгадніў прызначэньне 4 лістапада. Тлумачачы кадравае рашэньне, кіраўнік адміністрацыі Лукашэнкі Дзьмітры Крутой спаслаўся на досьвед Рыбакова ў працы з прадпрыемствамі, якія знаходзяцца пад санкцыямі.

Пад амэрыканскія санкцыі Рыбакоў трапіў 9 жніўня 2021 года, калі ўзначальваў дзяржаўны канцэрн «Белнафтахім». Тады Мінфін ЗША растлумачыў уключэньне тым, што ён дзейнічаў наўпрост або ўскосна ад імя ці ў інтарэсах канцэрна, які знаходзіўся пад санкцыямі з 2007 года. Абмежаваньні ўвялі на падставе выканаўчага ўказу №13405.

Паводле паведамленьняў прарасейскіх выданьняў, у сьнежні 2025 года спэцыяльны прадстаўнік ЗША Джон Коўл, знаходзячыся ў Менску, абвясьціў пра скасаваньне калійных санкцый. Зь пералікаў, як сьцьвярджаецца, выключылі «Беларускую калійную кампанію» і «Беларуськалій». Прыватныя беларускія выданьні, што працуюць у краіне, пішуць, што тады Вашынгтон абвясьціў пра намер зьняць санкцыі з калійнага сэктару.

Дзяржаўныя СМІ Беларусі апісваюць гэта як вынік пасьпяховых перамоваў у Менску са спэцпасланьнікам ЗША: Мінфін ЗША потым афіцыйна абвясьціў пра выключэньне зь сьпісаў шэрагу буйных прадпрыемстваў. Паводле іх словаў, перамоўны працэс суправаджаецца рэгулярным вызваленьнем асуджаных, якое ідзе з канца 2025 года.

У верасьні 2026 года Аляксандар Лукашэнка паведаміў пра адгрузку першай партыі калійных угнаеньняў для ЗША пасьля зьняцьця санкцый. Як паведамляюць прыватныя беларускія выданьні, пасьля скасаваньня абмежаваньняў аднавіліся наўпроставыя пастаўкі беларускага калію ў ЗША. У кастрычніку ў порт Новага Арлеану чакаецца першая за чатыры гады партыя — 30000 тонаў хлярыду калію.

Амэрыканскі Мінфін, паводле тых жа зьвестак, працягвае зьмякчаць аднабаковыя абмежаваньні супраць беларускіх фізасобаў і кампаній. Пакуль невядома, як пастаўкі ў ЗША адаб'юцца на лягістыцы і коштах на калійныя ўгнаеньні ў Беларусі.

Ланцужок падзей выстройваецца так. У 2021 годзе ЗША ўключылі Рыбакова ў сьпіс празь сувязь з падсанкцыйным канцэрнам. У 2024 годзе ў Менску яго досьвед працы з падсанкцыйнымі прадпрыемствамі назвалі довадам на карысьць прызначэньня. У 2026 годзе ён выключаны зь сьпісу, прычыны чаго OFAC не раскрыла.

Санкцыі ЗША і Канады, Эўразьвязу і Вялікабрытаніі супраць «Беларуськалія» і іншых сэгмэнтаў калійнай галіны ўвялі ў 2021 годзе. Пасьля гэтага краіна пачала шукаць новыя рынкі і лягістычныя схемы. Дзяржаўныя СМІ Беларусі лічаць, што зьняцьце санкцый з такіх прадпрыемстваў, як «Беларуськалій» і «Белнафтахім», моцна паўплывае на эканоміку, і гавораць пра прыкметнае пацяпленьне беларуска-амэрыканскіх адносін. Гэта ацэнка боку, якому зьняцьце абмежаваньняў выгадна, а санкцыі Эўразьвязу пры гэтым захоўваюцца.

У сьнежні 2025 года OFAC выдала генэральную ліцэнзію на апэрацыі з удзелам Беларускай калійнай кампаніі і «Беларуськалія». У сакавіку 2026 года Мінфін Беларусі пасьля скасаваньня амэрыканскіх санкцый у дачыненьні да беларускага міністэрства заявіў, што давер цяпер будзе расьці, і нагадаў, што «традыцыйна» выступаў за скасаваньне «нерынкавых мераў».